Dit zijn de top 10 meest voorkomende soorten zeilboten

Zeilen op het water is een vaardigheid die de mens inmiddels al vele duizenden jaren bezigt. Zeilboten zorgden er eeuwenlang voor dat goederen naar de andere kant van de wereld konden worden getransporteerd en waren daarnaast erg nuttig voor een ieder die zich met de visserij bezighield.

Met de komst van moderne technieken in de scheepvaart vreesden liefhebbers van zeilboten dat deze hun langste tijd gehad hadden en in de vergetelheid zouden raken. Niets bleek minder waar te zijn.

Zeilboten worden vandaag de dag weliswaar nog maar nauwelijks voor de doelen van enkele eeuwen geleden gebruikt, maar hebben daarentegen wel een prominente rol op het vlak van sport en recreatie weten te veroveren. In deze top 10 nemen we graag de meest voorkomende soorten zeilboten met je door.

1. Moderne sloep

Dit is zonder meer de meest voorkomende kleine tot middelgrote zeilboot ter wereld. Het tuig bestaat uit één mast en twee zeilen. Het grootzeil is in dit geval lang en driehoekig. Het zeil aan de voorzijde wordt een fok genoemd. De fok wordt aan de boeg en de mastkoop bevestigd, terwijl de onderzijde van het grootzeil zich langs de giek, achter de mast uitstrekt.

2. Racesloep

Dit soort zeilboten worden veelal ingezet bij wereldberoemde zeilraces, zoals de Volvo Ocean Race. Ze zijn voorzien van een zogenoemd Bermuda-tuig, wat concreet betekent, dat ze lange, driehoekige zeilen hebben. Deze ruim 2 eeuwen oude zeilconstructie kent z’n oorsprong bij boten uit Bermuda en heeft als voordeel dat een racesloep ook prima tegen de wind in kan zeilen. Kortom, ideaal als het erop aan komt om tijdens een wedstrijd als eerste de finish te kunnen bereiken.

3. Fractionele sloep

De fractionele sloep kan prima voor racedoeleinden worden gebruikt. Deze zeilboot dankt z’n naam aan de zeilconstructie. Deze bestaat uit een grootzeil en een kleinere kluiver, die er gezamenlijk voor zorgen dat de boot als een speer door het water kan gaan. Het bijzondere aan de kluiver is daarnaast, dat hij erg dicht tegen de mast aanstaat, wat de mogelijkheid tot snel kunnen zeilen nog eens verder vergroot.

4. Catboot

Beeld: Flickr / Mike Powell

Laten we meteen een onduidelijkheid uit de weg helpen. Een catboot is niet hetzelfde als een catamaran. Dit type zeilboot heeft in de regel slechts één zeil en de mast staat vrij dicht bij de boeg. Het voordeel van deze opstelling is, dat er van een behoorlijk groot zeil gebruikgemaakt kan worden. Het is met name de verhoudingsgewijs eenvoudige constructie van deze boot die ervoor zorgt dat hij bij menig zeiler als erg geliefd wordt beschouwd. In het verleden werd de catboat vooral voor de visserij en het kusttransport gebuikt. Vandaag de dag dienen dit soort zeilschepen vooral recreatieve en sportieve doeleinden.

5. Kaag

De kaag heeft veel weg van een sloep, maar onderscheidt zich op het punt dat er nog een tweede, kleinere mast op het achterste gedeelte van de boot staat. Deze laatstgenoemde mast wordt de bezaanmast genoemd en is voorzien van een bezaanzeil. Omdat de zeilen van een kaag doorgaans kleiner zijn dan die van een sloep, is een kaag een beetje makkelijker te manoeuvreren. De zeilen zijn op zich ook lichter van gewicht, waardoor er minder kracht nodig is om ze op te kunnen hijsen. Het feit dat er op deze zeilboot twee masten staan, die elk van een zeil voorzien moeten worden, heeft veelal tot gevolg dat een kaag behoorlijk prijzig in de aanschaf kan zijn.

6. Jol

Beeld: Wikimedia / Valhallasw

Een kenmerkend onderdeel van een jol is de verticaal staande spiegel, oftewel de platte achterkant van dit soort zeilboten. De jol is op zichzelf een vrij klein bootje, dat ook wel een Finnjol wordt genoemd als de boot voor sportieve of recreatieve doeleinden wordt gebruikt. Met een jol kan overigens ook een historische vissersboot worden bedoeld. In tegenstelling tot veel andere historische schepen in Nederland heeft een jol voor visserijdoeleinden een lange doorlopende kiel en is deze niet voorzien van zijzwaarden.

7. Schoener

Een schoener herken je meestal aan de twee masten, die verhoudingsgewijs tamelijk vooraan in de boot staan. In veel gevallen is de voorste mast kleiner dan de achterste. Daarnaast is een schoener vaak voorzien van zogenoemde kluivers. Dat zijn driehoekige zeildoeken, die aan de boegspriet of een kluiverboom bevestigd zijn. Traditionele schoeners hebben daarnaast vierzijdige zeilen, die gaffelgetuigd zijn. De modernere versie van dit soort zeilboten heeft daarentegen driehoekige zeilen. Deze laatstgenoemde variant vergemakkelijkt het zeilen en zorgt ervoor dat de bemanning minder ingewikkelde acties hoeft te ondernemen om op koers te kunnen blijven.

8. Optimist

Dit is een klein type zeilboot, dat vooral bij jongeren in trek is die willen leren zeilen. Bijzonder aan dit type is dat hij geen kiel heeft, maar wel van een zwaardje voorzien is. Daarnaast heeft de optimist een sprietzeil. Dat is een zeil met 2 bovenhoeken, waarbij de ene hoek aan de mast vastzit en de andere hoek omhoog wordt gehouden door een lange dunne buis, die een spriet wordt genoemd. Je herkent dit type zeilboot overigens ook aan z’n platte bodem.

9. Skûtsje

Beeld: Wikimedia / China Crisis

Skûtsjes zijn typisch Friese tjalken, die sinds de 18de eeuw gebouwd werden en in het verleden met name als transportschepen dienden. Dit soort zeilboten kunnen tussen de 12 en 20 meter lang zijn. Je herkent ze onder meer aan het feit dat ze slechts één mast hebben. In het verleden waren de zeildoeken van skûtsjes vaak bruin. Vandaag de dag kiezen de schippers liever voor witte zeilen. Om het zogenoemde verlijeren te voorkomen zijn ze aan de zijkanten voorzien van zwaarden. De helmstok, die het roer bedient, is vaak versierd met een opgezet stuk beschilderd hout.

10. Vierkant opgetuigd lang schip

Dit grote zeilschip werd al in de tijd van ontdekkingsreiziger Columbus gebruikt om op zeeën grote afstanden af te leggen. Daarmee maakten de verkenners het zich niet bepaald gemakkelijk, want dit type zeilschip kent een opmerkelijk manco. Omdat er van vierkante zeilen gebruik wordt gemaakt, : moet je wind mee hebben om je ermee te kunnen verplaatsen. Dit verklaart ook meteen waarom er in het verleden speciale handelswindroutes over de hele wereld ontstonden, die er uiteindelijk voor zorgden dat je toch op je plek van bestemming arriveerde. Vandaag de dag wordt dit type schip vooral voor trainingsdoeleinden gebruikt.

Wat vond je van dit artikel?

Dit zijn Alle 14 P+R terreinen in Rotterdam

Top 10 Mooiste Wandelroutes Van Brabant