Wat zijn de kenmerken van het modernisme?

Het modernisme is de verzamelnaam voor het ‘nieuwe denken’ dat zich vanaf het begin van de 20ste eeuw uitte.

Deze nieuwe manier van denken werd in de 20ste eeuw in allerlei vormen van kunst tot uiting gebracht.

Wat is modernisme?

Modernisme wordt gezien als de verzamelnaam voor het vooruitstrevend denken vanaf de 20ste eeuw.

Deze term is van toepassing op bijvoorbeeld muziek; in de eerste helft van de 20ste eeuw werden namelijk de 12 noten rijen bedacht.

In de wereld van schilderkunst is modernisme al helemaal van grote invloed geweest.

Onder meer het kubisme, surrealisme, Dadaïsme, fauvisme en expressionisme vallen allemaal onder de noemer ‘modernisme’.

De kerngedachte van het modernisme

De kerngedachte van het modernisme

Binnen het modernisme is er sprake van één kerngedachte: buiten de grenzen denken en tradities verwerpen.

Het modernisme kan je hierdoor zien als een voorloper van het hedendaagse ‘out of the box denken’. Door deze nieuwe manier van denken is modernisme van grote invloed geweest.

Niet alleen op de schilderingen die werden gemaakt, maar ook op de manier waarop naar de kunst werd gekeken. Uiteindelijk heeft dit een flinke invloed op de gehele maatschappij gehad.

De belangrijkste kenmerken van het modernisme

Modernisme is niet zomaar een kunststroom, maar is de grondlegger van veel kunststromingen.

Daarmee kan gerust gesteld worden dat modernisme een van de belangrijkste kunststromingen in het verleden is geweest. Iets wat onder meer aan onderstaande kenmerken te danken is.

Internationaal

In Nederland richtte men haar pijlen op het modernisme, maar dit deed men ook in veel andere landen.

In allerlei landen ging men op hun eigen manier met het modernisme aan de gang, waardoor er tal van stromingen zijn ontstaan.

Binnen Nederland heeft het modernisme ook voor flinke veranderingen gezorgd. Dit is hoofdzakelijk te danken aan modernisten als Kees van Dongen, Jan Sluyters en Piet Mondriaan.

Van dit rijtje van modernisten is Piet Mondriaan ongetwijfeld de bekendste naam.

Experimenteel

Aan het begin van de 20ste eeuw was het niet meer noodzakelijk om binnen de gebaande paden te blijven. Het modernisme zorgde er juist voor dat mensen gingen experimenteren.

Experimenteren met beeldende kunst, experimenteren met muziek en experimenteren met schilderkunst waren hier enkele voorbeelden van.

Met dank aan al deze experimenteren ontstonden tal van kunststromen.

Radicaal

Radicaal

Het modernisme ging niet over één nacht ijs. Doordat deze kunststroom al snel erg populair werd, zorgde het modernisme voor een radicale omslag in de kunstwereld.

Overigens was deze radicale omslag van toepassing op de gehele maatschappij. Het werd namelijk – door het modernisme – heel normaal om op een andere manier te denken.

Om op een conventionele manier te denken en om out of the box te denken.

Idealisme doch realistisch

Het was voor veel mensen aan het begin van de 20ste eeuw bikkelen. De omstandigheden waren niet gemakkelijk, er was veel armoede en veel mensen vielen tussen wal en schip.

Daar speelde men met het modernisme perfect op in. Binnen deze kunststroom was er namelijk ruimte voor zowel idealisme als realisme.

Dit betekent dat de kunstenaars uit die tijd in hun schilderwerken de harde realiteit toonden.

Tegelijkertijd kozen ook veel kunstenaars ervoor om juist het idealisme op de schilderwerken tot uiting te brengen.

Als je nu meerdere schilderijen uit deze tijd naast elkaar ziet hangen, zie je hierdoor een groot contrast. Een groot contrast tussen het idealisme en het realisme.

Nieuwe vormen

Uiteindelijk draait alles in het modernisme om nieuwe vormen. Men ontdekte nieuwe vormen van kunst.

Men ontdekte nieuwe vormen van denken. En men ontdekte nieuwe vormen om hun expressie tot uiting te brengen.

Dit heeft tot op de dag vandaag voor flinke veranderingen gezorgd. Het modernisme is niet alleen op de kunstwereld van grote invloed geweest, maar op de gehele maatschappij.

Sinds het modernisme is het namelijk normaal om op een andere manier te denken.

Meerdere stromingen

Tot slot is het goed om te weten dat er meerdere stromingen binnen het modernisme bestaan.

We hebben het eerder in dit artikel al benoemd, maar de volgende stromingen zijn in het modernisme ontstaan: kubisme, surrealisme, Dadaïsme, fauvisme en expressionisme.

Modernisme in kunst, muziek & architectuur

modernisme architectuur

Aan het begin van de 20ste eeuw kwam de maatschappij in een stroomversnelling terecht. Er werden tal van nieuwe zaken ontwikkelt, terwijl ook het modernisme hoogtijdagen kon vieren.

Deze hoogtijdagen zijn in verschillende kunstvormen terug te vinden. We hebben eerder al kunst en muziek benoemd, maar het modernisme is ook van grote invloed geweest op de architectuur.

Ook in de architectuur durfde men om anders te gaan denken.

Om verrassende ontwerpen te combineren met hetgeen wat men écht wilde, en om daarmee hele unieke bouwwerken te ontwikkelen.

Van sommige van deze bouwwerken genieten we nog tot op de dag van vandaag. Binnen de architectuur zijn ook allerlei stromingen tot uiting gekomen.

Onder meer het expressionisme, purisme, brutalisme, rationalisme, functionalisme en constructivisme behoren tot het modernisme binnen de architectuur.

Wat vond je van dit artikel?

Welke auto’s hebben voorruitverwarming?

Wat zijn de kenmerken van een sociopaat?