Top 10 Beste Nederlandse Schrijvers Aller Tijden

Nederland kent verschillende topschrijvers. We geven hier een selectie weer van de beste 10 uit verschillende periodes. Van meer bekende tot minder bekende auteurs, waarbij verschillende hun schrijverscarrière combineren met andere werkzaamheden binnen de politiek, de wetenschap of het onderwijs.

Elke schrijver wordt gekarakteriseerd door een eigen stijl, die vaak doorheen de tijd evolueert. Ze inspireren elk op hun beurt met belangrijke werken waarvoor ze vaak verschillende literatuurprijzen ontvingen.

1. Harry Mulisch

Harry Mulisch
Beeld: Wikimedia / Michiel Hendryckx

Bekijk ook: Top 10 Beste Boeken van Harry Mulisch

Harry Mulisch (1927-2010) is een van Nederlands bekendste auteurs. Zijn meest gelezen boek is wellicht De ontdekking van de hemel (1992). Hierin schrijft hij op een magische en fantastische wijze over de zoektocht van Quiten Quist naar de stenen tafelen van Mozes on deze terug te bezorgen aan God. Dit verhaal als aankondiging van de ondergang werd zowel nationaal als internationaal vol lof ontvangen en werd in 2001 ook verfilmd.

Mulisch schrijft vaak over de Tweede Wereldoorlog en de holocaust en de psychologische en filosofische kwesties rond de impact en de zinloosheid van de oorlog. Als kind van een Oostenrijks-Hongaarse vader, die collaboreerde met de Duitsers, en een Duits-Joodse moeder, die vluchtte naar de Verenigde Staten; beleefde hij binnen zijn eigen familie de conflicten en contradicties van de oorlog.

Naast romans in zowel een alchemistische stijl als later in een kritische geëngageerde houding, bracht Harry Mulisch ook toneelstukken, dichtbundels en biografieën uit. Voor zijn hele oeuvre ontving hij de P.C. Hooft-prijs en de Grote Prijs der Nederlandse letteren.

2. Cees Nooteboom

Cees Nooteboom
Beeld: Wikimedia / Hpschaefer

Cornelis Johannes Jacobus Maria Noteboom (1933) is een Nederlands schrijver van wie zijn bekendste boek Rituelen in 1980 uitgegeven werd bij De Arbeiderspers. Het is een filosofische existentialistische roman die drie periodes uit het leven van Inni Wintrop verteld.

Het einde van zijn huwelijk en zijn zelfmoordpoging, de ontmoeting met een eenzame man en het later aantreffen van diens zoon. Zowel vader en zoon kennen een bijzondere dood. Het werk werd bekroond met de Ferdinand Bordewijk Prijs (1981) en in 1989 werd het boek verfilmd.

Nooteboom schreef naast romans ook poëzie en reisverslagen. De personages uit zijn boeken zijn vaak complex en beleven bijzondere liefdesverhoudingen. Hij hanteert vaak raamvertellingen in zijn schrijven. Cees Nooteboom werd de P.C. Hooftprijs toegekend in 2004 en de Prijs der Nederlandse Letteren in 2009. Hij ontving ook eredoctoraten van zowel de Freie Universität Berlin (2008) als van de University College London (2019).

3. Willem Frederik Hermans

Willem Frederik Hermans

Willem Frederik Hermans (1921-1995) wordt samen met Gerard Reve en Harry Mulisch gerekend tot De Grote Drie; de drie belangrijkste naoorlogse Nederlandse auteurs. Een van zijn bekendste boeken is De donkere kamer van Damokles (1958) dat Hermans nationale erkenning verleende. Het is een oorlogsroman met psychologische diepgang en filosofische reflectie. Het verhaalt over Henri Osewoudt die de puberteit beleeft zonder de fysieke kenmerken ervan.

Willem Frederik Hermans schreef vaak over het thema van de waarheid, waarin hij zichzelf positioneerde tussen enerzijds een (neo-)positivistische benadering met basis in de exacte wetenschappen; en anderzijds een (neo-) romantische visie over onzekerheden benaderd vanuit de filosofie en psychologie.

Hermans schreef naast romans en novellen ook poëzie, toneelstukken, scenario’s en essays. Hij werd onder meer bekend door zijn polemische columns. Daarnaast werkte hij ook als fotograaf en behaalde hij de doctorstitel in wis- en natuurkunde.

4. Multatuli

Multatuli

Multatuli, pseudoniem voor Eduard Douwes Dekker, (1820-1887) werd bekend door zijn werk Max Havelaar, of de Koffijveilingen der Nederlandse HandelMaatschappij (1860). Hij groeide op in Amsterdam en vertrok op achttienjarige leeftijd met zijn vader naar Batavia, het huidige Indonesië. Max Havelaar hekelt de wanpraktijken waarvan hij getuige was tijdens zijn verblijf in tijden van het Nederlandse koloniale bewind. In 2002 werd het boek uitgeroepen tot belangrijkste werk aller tijden door de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde.

De schrijver kende een grote invloed op verschillende generaties schrijvers als ook op feministische bewegingen. Zijn werk was namelijk een voorloper voor het verdedigen van vrouwenrechten. Hij had een algemene kritische blik tegenover het kleinburgerlijke. In het algemeen kunnen we stellen dat de thematiek over recht, macht en menselijke waardigheid centraal staat in zijn werk.

Multatuli schreef naast romans ook toneelstukken, pamfletten en aforismen. Zo schreef hij Ideeën in een aforistische stijl, waarbij hij voornamelijk maatschappijkritiek leverde.

5. J. Bernlef

J. Bernlef

J. Bernlef is het pseudoniem voor Hendrik Jan Marsman (1937-2012); Nederlands schrijver, dichter en vertaler. Zijn bekendste werk is Hersenschimmen (1984) dat hem bij het grote publiek bekend maakte. Een roman over een oudere man die de lezer meeneemt in zijn beleving van het dementeringsproces. Het boek werd verfilmd in 1988 en bewerkt als theaterstuk in 2006.

De schrijver was een aanhanger van het nieuw realisme, met een sobere stijl die nauwe aandacht geeft aan de werkelijkheid. Belangrijke thema’s in zijn werk zijn dementie, geheugen, verlies en de dood.

Bernlef publiceerde ook onder andere pseudoniemen zoals Ronnie Appelman, J. Grauw, Cas den Haan, S. den Haan en Cas de Vries. Ook zijn vertaalwerk kende een belangrijke omvang. Zo introduceerde hij verschillende Amerikaanse en Zweedse dichters in het Nederlandse taalgebied.

6. J.J. Voskuil

J.J. Voskuil
Beeld: Wikimedia / Gerd Busse

Johannes Jacobus (Han) Voskuil (1926-2008) was een Nederlandsche schrijver en volkskundige. Zijn bekendste werk is Het Bureau, een omvangrijke zevendelige romancyclus. Het verwijst naar zijn dertigjarige ambtelijke loopbaan als hoofd van de afdeling ‘Volkskunde’ bij het P.J. Meertens-Instituut. De cyclus schreef hij tussen 1990 en 1995, en publiceerde hij tussen 1996 en 2000.

Hoofdpersonage en alter ego wetenschapper Maarten Koning wijdt zich telkens meer en meer toe aan zijn werk; dit tot frustratie van zijn vrouw Nicolien. Het Bureau kende een enorm succes bij het lezerspubliek. Verschillende delen werden ook bekroond met literaire prijzen: de F. Bordewijk-prijs (1997), de Prix des Ambassadeurs (1998) en de Libris literatuurprijs (1998). Het werd ook opgenomen in de lijst van beste Nederlandstalige boeken aller tijden.

Voskuil had naast zijn schrijverscarrière van zowel romans, literaire kritieken en korte schetsen, ook een belangrijke werkzaamheid als wetenschapper en leidinggevende in volkskunde. Hij liet verschillende belangrijke publicaties na en gaf mee vorm aan een nieuwe interdisciplinaire richting van de volkskunde.

7. Jan Wolkers

Jan Wolkers
Beeld: Wikimedia / Harry Cock

Bekijk ook: Top 10 Beste Boeken van Jan Wolkers

Jan Wolkers (1925-2007) was een schrijver die zich in de eerste plaats profileerde als beeldhouwer en die ook meermaals literatuurprijzen weigerde in ontvangst te nemen. Hij schreef in 1965 Terug naar de Oegstgeest, de plek waar hij geboren werd. Het boek verhaalt een denkbeeldige reis afgewisseld met fragmenten uit de realiteit van Oegstgeest.

Wolkers schreef vaak over religie, waarbij hij zich liet inspireren door zijn gereformeerde afkomst. Zijn werk wordt verder ook gekenmerkt door een open houding tegenover seksualiteit, iets wat niet door iedere uitgever werd geapprecieerd. Ook achteruitgang en de dood komen regelmatig als thema naar voren.

Naast zijn literaire en bredere artistieke carrière, was Wolkers ook actief als politicus. Zo was hij was kandidaat voor de Partij voor de Dieren in 2004 en 2006. Zijn voorliefde voor de natuur manifesteerde zich niet enkel politiek, maar ook literair in de thematiek van zijn werk.

8. Gerard Reve

Gerard Reve

Gerard Kornelis van het Reve (1923 – 2006) was een Nederlandsche schrijver en dichter. Een van zijn bekendste werken is De avonden (1947). Hij publiceerde dit boek aanvankelijk onder het pseudoniem Simon van het Reve, maar bij de derde druk werd dit door zijn eigen naam vervangen. De avonden is zijn eerste roman en geldt nog steeds als een van de grote klassiekers uit de Nederlandse literatuur.

Het verhaalt over tien dagen uit het jaar 1946 vanuit het perspectief van de jonge kantoorbediende Frits van Egters. Een psychologische verdieping in een figuur van een nieuwe generatie die gedesillusioneerd is door de oorlog. Het boek werd als manuscript al bekroond met de Reina Prinsen Geerlingsprijs (1947).

Reve kende verschillende schrijfstijlen. Waar hij oorspronkelijk eerder een koele benaderingswijze hanteerde, evolueerde hij later naar een meer pathetische stijl vol tegenstellingen. Hij staat bekend om zijn provocaties, onder meer wat betreft religie en seksuele vrijheid. Naast het schrijven, vond Gerard Reve ook zijn weg naar de televisie. Hij maakte onder meer deel uit van de vaste panelleden van een satirisch tv-programma.

9. Jan Terlouw

Jan Terlouw
Beeld: Wikimedia / Nationaal Comité 4 en 5 mei

Bekijk ook: Top 10 Beste Boeken van Jan Terlouw

Jan Terlouw (1931) is zowel politicus als schrijver. Zijn bekendste boeken zijn de Koning van Katoren (1971) en Oorlogswinter (1972). In de Koning van Katoren probeert de jonge Stach verschillende opdrachten uit te voeren om het roer over te nemen van de zes ministers en zo de nieuwe koning van het land te worden. Het boek werd onder meer bekroond met de Gouden Griffel (1972) en werd ook verfilmd in 2012.

Oorlogswinter is gebaseerd op de eigen ervaringen van de schrijver tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een verhaal over de jonge Michiel die zichzelf tracht te redden uit de gevaren van de oorlog. Het boek ontving de Gouden Griffel (1973) en werd verfilmd in 2008.

Terlouw laat zijn politieke interesse doorschijnen in zijn literair werk. Hij stelt ook verschillende maatschappelijke kwesties aan de kaak. De schrijver is vooral bekend om zijn jeugdliteratuur, waarbij jongeren op zoek gaan naar inventieve manieren om met bepaalde gebeurens om te gaan. Later schreef hij ook voor volwassenen en non-fictieboeken, onder meer samen met zijn dochter Sanne. In 2018 bracht hij ook poëzie uit.

10. Nescio

Nescio

Jan Hendrik Frederik Grönloh (1882-1961) schreef onder het pseudoniem Nescio. Hij schreef vooral neoromantische verhalen. Een van zijn bekendste boeken is De uitvreter (1911). Hierin staat het personage van Japi centraal, een jongeman die bohemien wenst te zijn en zich verzet tegen de maatschappij. Dit debuutverhaal werd uitgegeven in het tijdschrift De Gids.

In het meeste van zijn werk staat de scene van Amsterdam centraal en dan vooral de constante wijziging van de stad. Ook het platteland neemt een prominente rol aan in zijn werk, met uitgebreide beschrijvingen van natuur en landschap. Een observatie die hij combineert met een zoektocht naar de zichtbare en verborgen God.

Pas in de jaren dertig ontving het werk van Nescio meer aandacht. Ook na de oorlog groeide de erkenning gestaag. Zo ontving hij in 1954 de Marianne Philipsprijs. Na zijn dood, vanaf de jaren zeventig groeide de belangstelling voor deze Nederlandse schrijver.

Wat vond je van dit artikel?

Top 10 Beste Nederlandse Voetbalscheidsrechters Aller Tijden

Top 10 Meest Populaire Hiphop Dansstijlen